Czym jest olejek eteryczny? Czym jest olejek zapachowy? Jak powstają?

Olejek eteryczny to złożona mieszanina związków organicznych mających właściwości olfaktoryczne (dzięki naszemu zmysłowi węchu czujemy ich zapach). Pochodzi z różnych części roślin takich jak korzenie, kora, kwiaty, liście, igły. Najczęściej jest otrzymywany poprzez destylację z parą wodną materiału roślinnego. Do uzyskania kilku gram olejku trzeba zużyć wiele kilogramów surowca (w przypadku róży jest to 1 kg otrzymanego olejku na każde 4 tony zużytych płatków). Ich skład różni się w zależności od gatunku rośliny, warunków atmosferycznych panujących w danym sezonie wegetacyjnym, klimatu, gleby na których rosły. Są cenione ze względu na właściwości aromaterapeutyczne. Olejki eteryczne tracą swoje właściwości w wysokich temperaturach.

Olejki zapachowe również składają się z substancji olfaktorycznych, które są pochodzenia syntetycznego (są wytworzone przez człowieka w laboratorium). Mogą w swoim składzie zawierać substancje pochodzenia naturalnego otrzymywanych z olejków eterycznych. Mają naśladować naturalne, występujące w przyrodzie lub mogą być zupełnie nowe - stworzone przez projektantów. Nad procesem ich produkcji czuwa człowiek, który może stworzyć produkt do odpowiedniego przeznaczenia – perfum, kremów, płynów do płukania tkanin albo świec. Dla każdego przypadku będą pożądane inne właściwości olejku zapachowego (np. intensywność albo odporność na temperaturę).

Alergie i szkodliwość

Olejki eteryczne są tak samo jak olejki zapachowe mieszaniną związków chemicznych i mogą być przyczyną alergii nawet w większym stopniu niż olejki zapachowe. Według IFRA (International Fragrance Association) istnieje 26 substancji zapachowych, które mogą wywołać alergię. Aż 18 z nich występuje w olejkach eterycznych lub absolutach. Fakt, że olejki eteryczne pochodzą z naturalnych źródeł nie zmniejsza ich negatywnego oddziaływania na zdrowie człowieka jak i na środowisko. Istnieją nawet podejrzenia, że niektóre olejki eteryczne mogą wywoływać nowotwory.

Cena

Ceny olejków eterycznych zależą od wielu czynników. Najistotniejszym z nich jest surowiec, z którego zostały wyprodukowane – łatwiej pozyskać tonę skórek pomarańczy niż tonę płatków róż, więc olejek pomarańczowy będzie tańszy. Na ich cenę wpływa również ilość i jakość plonów w danym okresie, miejsce, w którym zostały wyprodukowane, sytuacja polityczna (np. embarga) oraz kursy walut.

Ceny olejków zapachowych mogą być zarówno niższe jak i wyższe od cen olejków eterycznych. Ich ceny nigdy nie są jednak tak wysokie jak ceny absolutów (olejków eterycznych zawierających niemal wyłącznie lotne związki wonne, otrzymywanych ze stałych lub półstałych substancji zapachowych) czy niektórych bardzo drogich olejków eterycznych pochodzących np. z drzewa sandałowego albo paczuli.

Gamy zapachów

Olejki zapachowe są profesjonalnym produktem, który został zaprojektowany do użytku i występuje w szerokiej gamie zapachów. Liczba rodzajów olejków eterycznych, które mogłyby wydawać się sensowne jako dodatek do świec jest znacznie ograniczona. Wielu rzemieślniczych producentów świec na całym świecie przekonuje, że ich doświadczenia z pracą z olejkami eterycznymi były stratą czasu i drogiego materiału. Stworzona mieszanka zapachowa z olejków eterycznych będzie określony zapach przed zmieszaniem z woskiem. Wysoka temperatura wydzielana podczas palenia świecy zaburzy zapach kompozycji (np. „uciekają” najbardziej lotne związki).

Podsumowanie

Większość świec rzemieślniczych na polskim rynku to świece z dodatkiem olejków eterycznych. Uważam, że jest to bardzo szlachetny materiał, którego zapach jest nie do podrobienia przez człowieka. Zachęcam do korzystania z olejków eterycznych, ale nie w świecach. Używanie go do świec ze względu na jego niedostosowanie do wysokich temperatur uważam za marnotrawstwo. Zamiast tego zachęcam do używania olejków eterycznych w dyfuzorach albo w kominkach dyfuzyjnych (gdzie osiągnięta temperatura jest zdecydowanie niższa). O wiele lepiej wykorzystamy jego potencjał aromaterapeutyczny.

Mimo naturalnego pochodzenia materiału, z którego powstają olejki eteryczne należy pamiętać, że produkt końcowy to koncentrat, który powstał w niewystępujących w przyrodzie procesach destylacji parą wodną lub ekstrakcji rozpuszczalnikiem. Otrzymana w ten sposób substancja nie musi już być nieszkodliwa dla środowiska i zdrowia człowieka. To dawka czyni truciznę. Olejek zapachowy powstaje z pomocą precyzyjnych przyrządów laboratoryjnych. Dzięki nauce jesteśmy w stanie wyeliminować szkodliwe substancje i alergeny na etapie projektowania lub produkcji. Niestety nie mamy takiej władzy nad olejkiem eterycznym. Nie zawsze wiemy jak były uprawiane rośliny, których używamy do ich produkcji.

Reasumując: Postawiłam na bardzo wysokiej jakości olejki zapachowe, które zostały zaprojektowane do użytku w świecach. Nie uzyskałabym produktu na tak wysokim poziomie korzystając z olejków eterycznych, zachowując przy tym przystępną cenę.